Vitamin D Testi Nedir? Ne anlama Geliyor

Diğer adları : Vitamin D2 Vitamin D3 Kalsidiol Kalsifidiol Kalsitriol 25-OH Vitamin D 25-Hidroksi Vitamin D 1,25-Dihidroksi Vitamin D
Resmi adı : 25-hidroksi-Vitamin D; 1,25-dihidroksi Vitamin D; 25-hidroksikolekalsiferol

Niçin Testi Yaptıracaksınız?

Vitamin D eksikliğinizi belirlemek; Vitamin D tedavisi alıyorsanız Vitamin D takviye düzeylerinin uygunluğunu izlemek için bu test yapılır.

Ne Zaman Testi Yaptıracaksınız?

Kalsiyum, fosfor ve/veya paratiroid hormon düzeyiniz yüksek ise; kemik hastalığı veya kemik zayıflığına ait bulgularınız var ise; doktorunuz vitamin D eksikliğinden şüphe etmiş ise; osteoporoz tedavisine başlanacak ise; D vitamini eksikliği tedavisi izlenecek ise ve Vitamin D eksikliği riski olan kişilerde (yaşlı kadınlarda ve malabsorbsiyonu olan kadınlarda) bu test istenir.

Gerekli Numune Nedir?

Kolunuzdaki bir damardan (venden) alınan kan numunesinde çalışılır.

Test için Hazırlık Gerekir mi?

Hayır

Ne test edilmektedir?

Vitamin D’nin kandan ölçülebilen iki formu var, 25 hidroksi Vitamin D ve 1,25 hidroksi Vitamin D. 25 hidroksi Vitamin D kanda en fazla bulunan formudur ve aktif hormon olan 1,25 hidroksi Vitamin D’nin aktif olmayan öncü molekülüdür. 25 hidroksi Vitamin D’nin yarı ömrünün uzun olması ve yüksek konsantrasyonda bulunmasından dolayı bireylerin Vitamin D durumunu izlemede en sık tayini yapılan testtir.

Vitamin D’nin vitamin D2(…

Nasıl kullanılır?

25 OH Vitamin D testleri, Vitamin D’nin fazlalığı veya eksikliği sonucu oluşan kemiklerin zayıflığı, malformasyonu veya anormal kalsiyum metabolizmasının (anormal kalsiyum , fosfor , veya PTH testleri ile ifade edilen) saptanmasında kullanılır.

Vitamin D yağda çözünen bir vitamindir ve bağırsaktan sindirimi bir yağ gibidir. Vitamin D testleri, yağ emilimine engel olan kistik fibrosiz ve Crohn hastalığı olan hastaların izlenmesinde kullanılır. Vitamin D testleri;  vitamin D, kalsiyum, fosfor, ve /veya magnezyum desteği alanlarda tedavinin yeterliliğinin saptanmasında da kullanılabilir.

Ne zaman istenir?

25-hidroksi vitamin D
Kalsiyum düzeyi düşükse veya çocuklarda kemik malformasyonları (raşitizm ) ve kemik zayıflığı, yumuşaklığı veya erişkinde kırıklar gibi semptomların varlığında muhtemel bir vitamin D eksikliğini tanımlamak amacıyla, 25 OH Vitamin D testi istenir. Vitamin D eksikliğinin yaygın olduğuna ait genel bir kanı mevcuttur. Bazı çalışmalarda yaşlı kadınların %50 sinden fazlasında ve osteoporoz tedavisine alınan hastalarda D vitamini eksikliği olabileceği gösterilmiştir. 25-hidroksi vitamin D osteoporoz tedavisine alınan hastalarda kullanılır. Bazı osteoporoz tedavilerinde D vitamini tedaviside önerilmektedir.

1,25-dihidroksi vitamin D
Eğer kalsiyum yüksekse veya hastada sarkoidoz veya bazı lenfoma , tiplerinde olduğu gibi, Vitamin D’nin artmış üretiminin olduğu hastalıkların varlığında 1,25 dihidroksi Vitamin D testi önerilir. Bu test nadiren 1-alfa hidroksilaz eksikliğini göstermek içinde istenebilir .

Vitamin D testleri vitamin D fonksiyonu için gerekli olduğunun gösterilmesinden beri paratiroid bezi fonksiyonları ile ilgili problemlerin tanısında ve takibinde kullanılır. Kalsiyum, fosfor veya magnezyum desteğinin gerekli olduğu durumlarda, tedavinin etkinliğini izlemede kimi zaman Vitamin D düzeyleri ölçülür.

Test sonucu ne anlama gelir?

25-hidroksivitamin D
25 hidroksi Vitamin D testinin düşük düzeyleri, yeterli güneş ışığına maruz kalmama veya vücut için gerekli olan vitamin D’nin diyetle alınmaması veya bağırsaklardan emilimi ile ilgili bir problem olduğunda gözlenebilir. Bazen nöbet(epilepsi) tedavisinde kullanılan özellikle fenitoin (Dilantin) Karaciğerde 25 OH Vitamin D üretimine engel olabilir.

D vitamini eksikliğinin bazı kanser, immun hastalık ve kardiyovasküler hastalık riskini arttırdığına yönelik kanıtlar bulunmaktadır.

25 hidroksi Vitamin D testinin yüksek düzeyleri genellikle vitamin hapları veya destekleyici besinlerin fazla alınmasına bağlıdır.

1,25-dihidroksivitamin D
1,25 dihidroksi Vitamin D testinin düşük düzeyleri böbrek hastalıklarında görülebilir ve erken böbrek yetmezliği olan bireylerde en erken görülen değişikliktir.

1,25 dihidroksi Vitamin D testinin yüksek düzeyleri paratiroit hormon fazlalığında veya böbrekler dışında1,25 dihidroksi vitamin D yapımına sebep olan sarkoidoz veya bazı lenfoma bazı tiplerinde görülebilir.

Bilmem gereken başka bir şey var mı?

Yüksek düzey vitamin D ve kalsiyum kalsifikasyonuna yol açabilir ve özellikle böbrekler ve kan damarı hasarlarına yol açabilir. Vücut, organlara kalsiyum fosfat bileşiklerinin çökmesni sağlayarak kan kalsiyum düzeyini düşük tutmaya çalışır.

Eğer magnezyum düzeyleri düzeyleri düşükse; paratiroit hormon düzenlenmesine ve vitamin D’ye direnç oluşturup kalsiyum düzeyinde düşüklüğe sebep olabilir. Vitamin D’nin normal fonksiyonunun yeniden kazanılabilmesi için kalsiyum ve magnezyumun birlikte kullanılması gerekli olabilir.

Süt ve tahıl içeriğinin vitamin D ile güçlendirilmesi pratikte iyimidir?

Evet. Özellikle güneşe az maruz kalma gibi durumlarda (kış, kapalı alanlar ve bulutlu hava) vücut tarafından üretilen vitamin D miktarı yetersizdir. Diyetle alınan vitamin D, doğal olarak balık yağı gibi birkaç yiyecekte bulunur. Bazı ülkelerde rutin olarak süte,kahvaltılık gevreğe ve meyve suyuna vitamin D eklenerek diyetle yeteri miktarda alınması sağlanıyor ve juvenil rikets görülme oranını ciddi bir şekilde azaltmıştır, diğerlerine göre nadir olarak görülmesini sağlar.


Kaynakça : labtestsonline

Isparta Şarkikaraağaç Dr. Sadettin Bilgiç Devlet Hastanesi - Akçakoca Devlet Hastanesi - Düzce Atatürk Devlet Hastanesi - Özel Oray Diyaliz Merkezi - Özel Düzce Güneş Tıp Merkezi - Düzce Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi - Özel Fizema Tıp Merkezi - Özel Düzce Göz Tıp Merkezi - Çaycuma Devlet Hastanesi - Devrek Devlet Hastanesi -